a the speed of sound ses
hızı A/A air to air havadan
havaya AAC
army air corps havadan indirme birlikleri aae
above aerodrom elevation
havalanı üzerinde yukseklik AAI
angle of attack indicator
hücüm açısı göstergesi AAIB
air accidents investigation board uçuş kazaları araştırma
birimi aal
above aerodrom level
havaalanı seviyesinden yükseklik AAM
air-to-air missile havadan havaya füze AAR
air-to-air refuelling havada yakıt ikmali AATH
automatic approach to hover helikopter için havada asılı durmaya
otomatik yaklaşma ab
initio
from the beggining en
başından başlamak abm
abeam used to describe aircrafts pozition left or right 90 degrees
bir uçağın 90 derece
sol veya sağında
bulunan ABN
aerodrom beacon havaalanı işaret ışığı a/c aircraft uçak AC
altocumulus bulutları acc
altocumulus castellenaus cloud bulutları ACARS
airborne communications addresing and reporting sistem havadan
haberleşme ve durum bildirici sistem ACAS
airborne collision avoidance system havada iken çarpışmayı önleyici
sistem ACC
area control centre (hava sahası) bölge control merkezi accelerate-stop
distance
calculated distance for an aircraft to accelarte v1 and reject take off to stop safely bir
uçağın piste koşmaya başlayıp v1 süratine gelip kalkıştan vazgeçtikten sonra
güvenle durabileceği mesafe ACMS
aircraft condition monitorig system uçak durumunu kontrol ve muyane
sistemi ACR
aerodrom control radar havaalanı kontrol
radarı ACZ aerodrom control zone havaalanı kontrol
bölgesi a/d
aerodrom havaalanı AD
airworthiness directive uçuşa elverişlilik direktifi (uçaklar için)
yetkili mercilerce setifikasyonundan sonra o tipe ait uçakların
herhangi birinde meydana gelen bir arızanın diğer tüm uçaklarda da
giderilmesi için tanınan süre ve yöntemleri
içerir ADF
automatic direction finder otomatik yön bulucu radyo alıcısı bulunan
mıknatıslı aygıt non directional radio verici istasyonuna doğru
yönelerek istikamet beliritir ADI
attitude director indicator hal durum göstergesi uçakta pitch
(yunuslama) ve roll (yuvarlanma) durumunu gösteren bir çeşit suni
ufuk ADIZ
air defans identification zone hava sahası tanımlama ve güvenlik
bölgesi her ülkenin kendi sınırları boyunca yukselen hava sahası
içine giren her uçağın güvenlik gerekçesi ile kimliğinin
belirlenmesidir ADR
accident data recorder kaza verileri
kaydedecisi ADS
automotic dependence surveillance uçaklarda bulunun GPS gibi
cihazlar yardımı ile personel mudahalesi olmadan hava trafik
kontrolüne durum bilgisi aktarılması aerodrom/airport
elevation highest
point off airports usable runway asml bir havalanının kullanımdaki
pistinin deniz seviyesinden yüksekliği havaalanı
yüksekliğidir AEW airborne early warnig havadan erken uyarı
sistemi AFB air force base hava kuvvetleri
üssü AFCS
automatic flight control system otomatik uçuş kontrol sistemi bir
tür gelişmiş otopilot AFI
assistant flying instructor yardımcı uçuş
öğretmeni AFIS
aerodrom flight information sistem havaalanı uçuş bilgilendirme
sistemi AGATE
advanced general aviation transport experiment NASA tarafından
yürütülen genel havacılığı geliştirme ve yenilik
çalışmaları AFRP aramid fibre reinforced
plastik aramid iplikli güçlendirilmiş plastik AFS
aerodrom fire service havalanı itfaiyesi AFTN
aeronautical fixed telekominications network yerde konuşlandırılmış
uçuş planı meteoroloji bilgilerini yayınlayan iletişim havacılık
iletişim ağı AG
air to ground havadan yere agl
above ground level yer seviyesinden yükseklik AH
artificial horizon suni
ufuk AHRS
attitude-heading referance system gayro ve acclelerometerden
aldığı verilerle
istikamet ve durum bilgisi veren cihaz AI
attitude indicator durum göstergesi AIAA
area of intense aerial activity yoğun hava aktivitesi olan hava
sahası (askeri) AIC aeronautical information circular CAA
tarafından yayınlanan havacılık geniş kapsamlı
bülteni AIP
aeronautical information publication her ülkenin kendi sivil
havacılık kurumunuca basılan havacılık esasları
(mevzuatı) Airep
form of reporting position and met in flight hava koşullarını rapor
etmek (uçuşta esnasında) airproximity
airmiss havada
uçakların birbirine çok yaklaşması AIZ
aerodrom information zone havalanı bilgilendirme
bölgesi ALCM
air lounched cruise missile havadan atılan cruise
füzesi ALERFA
alert phase of search and rescue arama kurtarma çalısmasının alarm
bölümü Alpha
angle of attack hücüm açısı birimi ALS
aerodrom lighting sistem havalanı aydınlatma
ışıkları alt altitude irtifa deniz seviyesinden yükseklik
altimetre QNH deyken ölçülen yükseklik ALTN
alternate uçuş planında inilecek havalanı musait olmadığında
gidilecek yedek
alan Altimeter
setting
barometric pressure reading
altimetrenin milibar yada hektopaskal Veya
inc/hg (usa)cisinden basınç okuyacak şekilde ayarlanamsı (QNH VE QFE
) AM
amplitude modilation bir çeşit radyo yayım
usulu AME
authorized medical examiner yetkili doktor (uçuş lisansı alacak
olanları) AMRAAM
advanced middle range air to air missile geliştirilmiş havadan
havaya orta menzilli füze amsl above mean sea level deniz
seviyesinden yükseklik ANR
active noise reduction pilot kulaklıklarında dış gürültüyü önleyen
bir sitem AoA
angle of attack hücüm açısı uçağın uçuş istikameti ile kanatların ön
kenarlarının arasındaki açı AOC
air operator sertificate hava taşımacılık ve işletmecilik
belgesi AOG
aircraft on ground parça veya tamir gerektiği için uçamayan yerde
yatan uçkalr AOPA
aircraft owners and pilot association uçak sahipleri ve pilotlar
derneği AP
otopilot Apr
approach control yaklaşma kontrol Apt
airport havalanı APU
auxillary power unit yardımcı güç ünitesi büyük yolcu uçakları ve
jetlerinde bulunan küçük türbün motoru ana motorları çalıştırmaya
yarar ve yerde iken klimayı vs çalıştırır. ARA
advisory radyo area uçuş bilgilendirme
bölgesi ARFOR
area forecast bölge meterolojik tahmini ARM
anti radiation missile radar tahrip füzesi ARP
aerodrom referans point havaalını referans
noktası AS
altostratus bulutları ASDA accelerate stops distance available hızlanıp
durmaya yetecek pist uzunluğu var ASI
airspeed indicator hava hızıölçeri uçağın havadaki hızını ölçen
cihaz ASM
air to surface missile havadan yere füze Aspect
ratio
uçağın kanadının inceliğini ve akıcılını nitelemeye yarayan
ölçü-oran ASR altimeter setting region altimetre
ayarlama bölgesi kontrolör tarafından verilen bilgiler doğrultusunda
QNH ayarı
yapılması ASRAAM
advanced short range air-to-air missile geliştirilmiş havadan havaya
kısa menzilli füze ASW
anti submarin warfare denizaltı karşı harbi ATA
actual time of arrival kesin varış süresi ATC air traffic control hava trafik
kontrolü ATCA air
traffic kontrol asistanı hava trafik kontol
assistanı ATCC
air traffic control center hava trafik kontrol
merkezi ATCO
air traffic control officer hava trafik kontrol
görevlisi ATD
actual time of departure kesin kalkış süresi ATIS
automatic terminal information service otomatik terminal
bilgilendirme sevisi banda kaydedilmişi güncel bilgileri yayınlar
ATLB
air transport liscensing board hava taşımacılığı tescil
dairesi ATM
airspace and traffic menagement havasahası ve trafik
idaresi ATPL
airtransport pilot lisance hava taşımacılığı pilot lisansı 20000 kg
üstü uçakları kullanacaklar için gereklidir ATS
air traffic service hava trafik hizmeti ATSORA
airtraffic service outside regulated area kontrol dışı bölgede hava
trafik hizmeti ATZ
areodrom traffic zone havaalanı trafiği bölgesi bir hava alanının en
uzun pistinin orta noktasından itibaren 2 yada 2,5 nm (4km) çapında
ve yerden 2000 feet (600metre) yüksekliğe kadar korunan
alandır. AUW
all-up weight tam yüklü ağırlık (uçalkklar
için) avgas
aviation gasoline uçak benzini pistonlu uçaklarda kullanılır oktan
sayısı yüksektir avtur
aviation turbine fuel kerosen turboprop ve jetlerde kullanılan uçak
yakıtı AWACS
airborne warning and control system havadan erken uyarı ve kontrol
sistemi AWG
aural warning generator işitsel ikaz cihazı AWR
airborne weather radar meteroloji radarı Awy
airway hava yolu base
leg
crosswind segment off aredrom bir hava alanında rüzgar altı paterni
ile son yaklaşma arasındaki uçuş ayağıdır.
BBJ boeing bussines jet boeing in özel iş jeti 737
bazlı BBW
brake
by wire pilot frenleme emrinin tekerleklere hidrolik veya mekanik
olarak değilde elektrik kablosu ile
iletilmesidir bcn beacon işaret verici BCP
break cloud procedure buluttan çıkış
prosedürü BCPL
basic commercial pilot licence temel ticari pilot
liansı BFL
balanced field lenght bir uçağın v1 hızında motor arızasına
maruz kalsa da 50 ft
kadar tırmanabileceği yeterlikte pist
uzunluğudur BFO beat frequancy ossilator uçaklarda kullanılan
otomatik yön bulucularda gidilecek beaconu belirlemeye yarayan sesli
düzenek bizjet
bussines jet
özel iş jeti BKN
broken cloud (5 ten 7 oktaya kadar olan bulut
kalınlığı) BOW basic operating weight temel işletme ağırlığı
ekipmanlar yakıtı ve pilotu dahil yüksüz olarak BRG bearing yöneliş bir uçağın yatay (ufki)
doğrultusu pusula derecesi le ifade edilir B-RNAV
basic area navigation system Bir uçağın GPS VOR DME olmadan uçuşun %95
inde artı eksi 5 nm den
daha fazla rotadan sapmadan seyrini tamamlayacak şekilde ekipmana
sahip olmasıdır BRS
ballistic recovery system hafif uçaklarda hasar sonucu veya kontrol
kaybında güvenli inişe imkan veren roket sistemi
C celsius veya compas derece veya pusula
değeri CAA
civil aviation authority civil havacılık
idaresi CAS
calibrated air speed düzeltilmiş hava sürati yüksekliğe ve hava
yoğunluna bağlı olarak değişiklik gösterir CAT
clear air turbulance açık hava türbulansı CAVOK
ceiling and visibility ok
görüş uzaklığı ve tavan net en az 5 km görüş alanı en az 5000
feet bulutsuz yağışsız sis fırtına vesaire olmayan açık
hava CAVU
ceiling and visibility unlimited görüş uzaklığı ve tavan sınırsız.
En az 10 km görüş
uzaklığına sahip gökyüzü de tamamen bulutsuz olması
gerkmektedir Cb
cumulunimbus cloud (bulut) CC
cirrocumuus (bulutu) cloud Cd coefficient of drag sürtünme katsayısı
CDI
course deviation indicator VOR indicatöründeki düşey iğne. Seçilen
VOR radayaline göre uçağın konumunu gösterir CDU
control display unit control göstergeleri
tablosu ceiling
height above
ground below 20000 feet. Yerden yükseklik 20000 fete kadarki katman
(6000 metre) bir uçağın service ceilingi servis tavanı denince
100ft/min den daha fazla tırmanamadan çıkabildiği yükseklik
anlaşılır. CFD
computation
fluid dinamik akışkan dianmiğinin hesaplanması CFI chief
flying instructor
sorumlu uçuş öğretmeni CFIT
controled flight into terrain yere doğru kontrollü
uçuş CFRP carbon fibre reinforced plastik carbonfiberle
güçlendirimiş plastik CG
centre of graviti yerçekimi ağırlık merkezi her uçağın cg si ağırlık
merkezi farklıdır bu sınırları aşacak şekilde uçağın yüklenmesi
durumunda kontrol etmek zorlaşır ve tehlikeye
girer CH
compass heading pusula istikameti chord width of wing measured form
leading to trailing edge bir kanadın hücüm kenarından firar kenarına
enlemesine kesitindeki genişlik CHT
cylinder heat temperature bir veya birden fazla silindir başı
sıcaklığını olçen cihaz CI
cirrus cloud (bulutu) circuit pattern around of an aeredrom which aircraft fly alan
turu bir hava alanında kullanımdaki pistini referans alan sağa veya sola
doğru olabilen sanal dikdördgen şeklindeki uçuş yolu
CKD
complitely
knocked down tamamen sökülmüş bir uçağın başka bir bir yerde monte
edilecek şekilde iyice sökülmesi CI coefficient
of lift kaldırma katsayısı clamped closed aerodrom hava
trafiğine kapalı
havaalanı cld cloud
bulut clean
condition of aircraft flaps and gear retracted havadaki bir
uçağın flapları ve iniş takımları içeri alınmış
hali clearance authorization as requested
given by controller uçuş kontrolöru tarafından pilota verilen musade
(kalkış iniş taksi vb için ) CMATZ combined air traffic military zone birleşik
askeri hava trafik
bölgesi C
of A
certificate of airworthiness uçuşa elverişlilik
blgesi C
of E certificate of experiance
deneyim belgesi hususi
pilotlara özel testlerden sonra 13 aylık süre ile verilen
belge C
of P centre of pressure kaldırma
kuvvetinin uçağa etki eden noktası C
of T
certificate of test sınav setifikası COO
chief operating officer baş işletme görevlisi CPL
commercial pilot licence ticari pilot lisansı CR
counter rotating genelllilke çift motorlu uçaklarda tork etkisinin
gidrmek içi motorların dönüş yönünün birbirine zıt olacak şekilde
ayarlanmasıdır Critical
altitude
maximum density altitude to maintain continious rated power pistonlu
motorların maksimum gücünü devamlı surette erebileceği son yükseklik
sınırı Critical
engine
the engine on multi engine aircraft whose failur will affect safety
control etc birden fazla motorlu uçaklarda, bozulması
durumnda kontrolun zorlaşacğı ve tehlikeye gireceği motora
denir CRM cocpite
resource management kokpit kaynaklarının
idaesi Crosswind (leg) bir hava alanında uçağı kalktıktan sonra
döndüğü rügar altı öncesi uçuş ayağıdır. CRP
compulsory reporting point zorunlu rapor verme noktası (uçuş
esnasında pilotlar için) CRS
course uçağın gitmek istediği yatay doğrultunun pusala derecesi ile
ifadesi CRT cathod ray tube catod ışın tüpü televizyon
ekranları modern uçakların gösterge paneli c/s
callsign çağrı kodu CS
cirrostratus cloud (bulut)also constant speed propeller sabit hızlı
pervane anlamına da gelir CTA
control area kontrol bölgesi CTP
chief test pilot şef test pilotu CTR
control zone hava kontrol bölgesi CU cumulus
cloud (bulut) CVR
cockpit voice recorder kokpit ses kayıt
cihazı CW
clok wise saat istikametinde CZ control
zone kontrol bölgesi
DAAIS
danger area activity information service tehlike bölgesi aktivite
bilgilindirme servisi DAC
danger area crossing service tehlike bölgesi geçiş
servisi DADC digital airdata computer system dijital hava
veri bilgisayar sistemi dB
decibel ses miktarı
ölçü birimi D&D
distress &diversion centre 24 hour listening service on VHF and
UHV emergency frequency and locate them 24 saat bouynca UHF ve VHF bantlarındaki acil
durum çağrılarını dinleyip gerekli yardımı yönlendiren servis
merkezi deadstick
descent and landing without engine power motor gücü olmadan ve
pervane dönmezken alçalma ve iniş yapmak DCT
direct
doğrudan dead
side
opposite side of an airfield circuit pattern yaklaşmakta olan
uçakların iniş için havalanı trafik yörüngesine girdikleri uçuş
yolunun tam tersi istikamet Decca hyperbolic area navigation
system daha çok
denizcilik amaçlı kullanılan kuzey avrupada konuşlanmış bir dizi yer
istasyonlarınca gönderilen sinyal alış verişine göre çalışan seyrüsefer
sistemi density
altitude
pressure altitude corrected for air temperature havasıcaklığı için
kalibre edilen basınca göre yükseklik DERA
defance evaluation and research agency savunma değerlendirme ve
geliştirme ajansı ingiltere de DETRESFA
disstres phase of rescue arama kurtarma çalışmasının
tehlikeli endişeli anı DF
direction finding yön bulma havaalanı servisleri tarafından
sağlandığı gibi uçaktaki ekipmanlarca da
sağlanır DG
directional gyro yönlü cayro
ayrıca DI ye bakınız DH
decision height karar
yüksekliği bir alana inişte pilotun piste ne kadarlık bir alçalış
oranı ile ineceğini pisti görüp göremediği inişi yapıp yapmama pisti
kaçırırsa inişten vazgeçme prosedürlerinin nasıl uygulanacağına
karar verilen yüksekliktir DI direction indicator yön göstergesi uçağın
manyetik istikametini gösteren bir cayro aleti pusuladaki okuma
hatalarından uzaktır, yalnız arada bir pusula ile senkronize
edilmesi gerekmektedir doğru bir yön tayini için
DME distance measuring equipment mesafe ölçüm aleti yer ve
hava kombinasyonlu bir aygıttır yer istasyonlarından alınan
sinyaller ile uçaktan yer istasyonuna gönderilen sinyallerin
hesaplamasını yaparak aradki farkı hesaplayarak mesafeyi verir
ayrıca yere göre uçağın
hızını ölçebildiği gibi tahmini varış süresini de
gösterir. Doppler
the cange in frequancy of light or radyo waves when source and
receiver in motion sesin ışığın yada radyo sinyallerinin başka bir
ortam ve nisbi hareket halinde oluşlarına bağlı olarak gelişen
etki downwind
the segment of an active runway flown resiprokal rüzgaraltı, bir havalanında
kullanılan pistin paralelinde pistin uçuş istikametine ters uçuş
dur DP
dev-point pusulanın sapma açısı DR
dead reckoning plotting position by calculating speed course time
and wind against last known position kör tahminle yol bulma uçağın
en son uçtuğu pozisyonu nazarı dikkate alarak hızı rüzgarı ve
istikameti de hesaba katarak o anda nerede bulunduğunu nereye doğru
gitmekte olduğunu bulmaktır (örneğin uçuşta kaybolmada başvurulan
yöntemdir) dry
emty fuel yakıt tanklarının boş olduğunu ifade eder tersi
wet dir (dolu) Duplex
radio system using seperate chanel for receiving and transmitting
alıcı kanalı ayrı verici kanalı ayri iki fekans kullanan radyo
sistemi DVOR
doppler VHF omnidirectional range ayrıntı içi VOR a
bakınız Dropping
zone
for parachuting etc. Paraşüt indirme, havadan yardım vs için
uçaktan mühimmat ve birlik bırakma yeri
EAA
experimental aircraft association deneysel (kendiyapım) uçak birliği
EADI
electronic attitude director indicator televizyon ekranlı durum
göstergesi EFIS e de bakın EAT
estimated approach time tahmini yaklaşma
süresi ECM
electronic countermeasures electronik karşı
önlem ECU
electronik control unit elektronik kontrol
birimi EDU
elektronic display unir elektronik gösterge
ünitesi EET estimated elapsed time tahmini geçen
süre EFAS
electronic flash approac light system elektronik flaş aydınlatmalı
yaklaşma sistemi EFATO
engine failure at take-off kalkışta motor arızası
EFIS electronic flight instrument
system elektronik uçuş
aleti sistemleri günümüzde bir çok uçuş göstegelerinin yerini
ekranlı elektronik göstergeler almış adına cam kokpit denilen yeni
bir tasarımın öncüsü olmuştur
EGT exhaust gas temperature ekzoz gazı
sıcaklığı EHSI
electronic horizontal
situation indicator electronik ahaki durum belirteci HSI ye de
bakın EICAS
engine indicating and crew alerting system yeni nesil yolcu
uçaklarında bulunan tv tüplü elektronik motor göstergeleri bir arıza
durumunda personeli uyaran sistem ELBA
emergency locatation beacon aircraft acil durum yer tesbiti
yapan işaretçi uçak elev
elevation
yükselme elevon
control surface of tailles airkraft yatay kuruk stabilizesi olmayan
delta kanatlı uçakların hem elevator (kaldıraç) hemde aileron
(kanatcık) görevi yapan kontrol yüzeyi ELİNT
electronic inteligence elektronik haber alma ELT emergency
locator transmitter acil durum yer belirten verici cihaz uçağa monte
edili bir çeşit radyo verici uçak bir yer çarpmasıyla veya denize
iniş yapması (ditching) durumunda aktive olur ve arama kurtarma
ekibine yerini bulması için sinyal gönderir encoding
altimeter bir çeşit electronik
altimetre transponderle hava trafik kontrolüne veri ileterek uçağın
yüksekliğini bildirir EROPS
extended range oprations uzatılmış menzil operasyonları genellikle
çift motorlu yolculuğun büyük bölümü su üzerinde geçen uçaklarla
ilgili deyim est estimated tahmini ETA estimated
time of arrival tahmini varış süresi ETD
estimated time of departure tahmini kalkış
süresi
|